içimdeki SEN gibi…

Image Hosted by ImageShack.us
“Yağlar, yağ asidi ve gliserol (gliserin) den oluşur. Yağ molekülleri ve karbon ve hidrojen atomlarından meydana gelir. Karbon ve hidrojen düz zincirler şeklinde bağlanırken birbirleri ile yaptıkları bağlar yağın cinsini ve tadını tayin eder.

    Karbon atomları, kendi aralarında bir bağla bağlandıkları taktirde, diğer üç bağla Hidrojen atomu ile bağ kurar, bu taktirde doymuş (sature) yağlar meydana gelir. Domuz donyağı, sığır don yağı, balina don yağı gibi hayvani yağlar, Koko yağı, palm yağı gibi bitkisel yağlar ve suni olarak hidrojen ilave edilen Margarinler bu yağ grubuna girer.

    Şayet zincirdeki iki karbon atomu çift bağla bağlanmışsa, karbon atomları bu durumda iki hidrojen atomu ile bağ kurabilir. Bu taktirde Hidrojenle doymamış bir yağı oluşur ki, bu yağlar doymamış (non sature) yağlar grubunu meydana getirir. Doymamış yağ olabilmesi için zincirde karbon atomları en az bir çift bağ oluşturmuş olmalıdır. Daha fazla çift bağlar oluştuğunda doymamışlık artmış olacaktır. Zeytinyağı hem doymuş ve hem doymamış yağ moleküllerinden oluşmuştur. Çiçek yağları ise doymamış yağlar grubundadır.

    Doymuş veya doymamış yağlar, beklerken kimyasal bir reaksiyona tabi tutulduğunda yada belli sıcaklıkların üzerine çıkarıldıkları zaman Hidrojen atomları yerine, yada karbonların çift bağları yerine Oksijen atomları yerleşir ve yağlar oksitlenmiş duruma gelir. Oksijen atomları ile doymuş duruma gelen yağlar kanser yapıcı bileşiklere dönüşür. Bu sebepledir ki kızartmalarda kullanılan yağların tekrar kullanımı yada belli sıcaklıkların üzerine çıkarılmaları halinde kanser riskinin oluşacağı belirtilmektedir.

    Biraz da kolesterol üzerinde duralım.

    Kolesterol yağlar ve diğer besinlerin karbon ve hidrojen atomlarından yapılan bir moleküldür. Kolesterol insan vücudunda yağların emilmesine yardım eder. Cinsel hormonları, böbrek üstü bezi hormonları yapımında, sinir dokusu ve hücre zarlarında önemli bir rolü vardır. Kolesterol birçok kimyasal faktörün etkisi etkisi ile karaciğer hücreleri içerisinde yapılır.

Paketçikler halinde kan akımına karışarak, yüklendiği fonksiyonları yerine getirmeye başlar. Bu dolaşımda kullanılmayan bölümü tekrar karaciğere getirir. Bir kısmı tekrar paketlenerek devri daime verilir. Bir kısmı enzimlerin etkisi ile safra asitlerine dönüştürülür ve safra kanallarına ve buradan bağırsağa geçen kolesterol’ün 1/3’ü barsak duvarından geri emilir. 2/3 ü ise dışkı ile atılır.

    Margarin gibi doymuş yağlarla yapılan beslenmede kanda kolesterol imali artar, vücuttan atılması ise engellenir. Kanda ihtiyaçtan fazla kolesterol paketleri zamanla damar tıkanıklıkları oluşturur. Kullanılmadan karaciğere dönen paketlerin bir kısmı safra asitlerine dönüşerek ihtiyaçtan fazla safra oluşturur. Bu oluşan aşırı safra asidi, kolonda kanser oluşmasını hızlandırır.

    Doymuş yağ sisteminden, doymamış yağ sistemine geçildiği zaman kandaki fazla kolesterol süratle vücuttan atılmaya başlar. Ancak sadece ayçiçek yağı gibi doymamış yağlarla beslenmede, kolesterol dengesi bu sefer eksi istikametinde bir gelişme gösterebilir. Zeytinyağlı bir beslenmede ise zararlı kolesterol atıldıktan sonra, faydalı kolesterolü regüle edilir.

    Margarin konusunda bu anlatılanlar ışığında sağlık bakımından riskleri ve imalat safhasında kullanılan maddeler bazındaki, dini ölçülerimize uygunluktaki endişe ve güvensizlikler dikkate alınarak hareket etmek bizi önemli kararlar almaya götürmelidir. Alternatifimiz zeytin yağ, çiçek yağ, tereyağı üçlüsünün dengeli bir şekilde kullanılmasıdır.

Hüseyin Kami Büyüközer
Yard.Doc.Dr.

Reklamlar

Comments on: "bilim teknik degisinden yağlarla ilgili bazı alıntılar…" (1)

  1. nolur yaglarla ilgili güzel bir yazı çıksın lutfen……

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: